Қара текемет, 2017. Ж.Т. Бөлегенова
Сураганова
Кілем – текемет – дәстүрлі қазақтың киізден басылған төсеніш кілемі, ол көне архаикалық техникада орындалған: өрнек алдын ала боялған жүн талшықтарын жүннің негізгі қабатының үстіне жайып төсеу арқылы жасалып, кейін киіз басу үдерісі кезінде өрнек фонмен тұтасып бірігеді.Кілемнің фоны оның атауын айқындайды – қара текемет. Кілем композициясындағы бинарлық қарама-қарсылық оппозиция түстердің үйлесімі және ою-өрнек жүйесі арқылы көрініс табады. Бұл жүйе дәстүрлі қазақ ою-өрнегінің негізгі канондық элементі – «мүйізге» жасалған аллюзия болып табылады. Ол ось бойымен ырғақты түрде айнала отырып, ромб (шаршы) пішінінің ішіне орналасқан «төртқұлақ» мотивін құрайды.Композицияны аяқтайтын ықшам екі түсті жиек, олардың арасын бөліп тұрған жіңішке күрең қызыл жүн жібімен айқындалған. Бұл элемент «қос желі» раппорты негізінде оң және теріс кеңістікте (позитив пен негативте) қайталанатын мүйіз тәрізді өрнекті қайта жаңғыртып, кілем кеңістігіне тұтастық пен көркемдік сипат береді.