Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

«Құсбегі», 2011 ж

Батанов Тлеужан

«Құсбегі» мүсіндік композициясы көшпелі мәдениеттің ең маңызды архетиптерінің бірі – қыран құстармен аң аулау өнерін сақтаушы бүркітші бейнесіне арналған. Қазақ дәстүрінде «құсбегі» сөзі жыртқыш құстарды баптап, тәрбиелеу өнерінің ең жоғары шеберлігіне жеткен адамды білдіреді.Композицияның ортасында ішкі парасаттылық пен сабырлы тыныштыққа толы дала аңшысы бейнеленген. Оның жүзінен сыртқы эмоция байқалмағанымен, бет әлпетінің пластикалық шешімінен терең өмірлік тәжірибе мен рухани беріктік сезіледі. Аңшының қолындағы қыран құс композицияның жеке элементі ретінде қабылданбайды, адам мен бүркіттің пішіндері бір-бірімен табиғи үйлесіп, тұтас пластикалық құрылым түзеді. Соның нәтижесінде өзара сенім мен ерекше рухани байланысқа негізделген адам мен табиғаттың үйлесімді бірлігі бейнеленеді.Шығарманың көркемдік әсерін материал мен оның беткі фактурасының өңделуі күшейтеді. Шамоттың кедір-бұдыр, кеуекті құрылымы уақыттың, желдің және дала табиғатының ықпалын бастан өткерген көне артефакт әсерін береді. Мүсін археологиялық олжаға немесе өткен дәуірдің ізін сақтап қалған тас мүсінге ұқсайды. Осындай фактуралық шешім образдың архаикалық табиғатын айқындап, оның көне түркі мәдени дәстүрімен байланысын тереңдете түседі.

Дереккөз: «Қазақ өнері», 5-том. Алматы, 2013