Текемет, 1960. Н. Молдабаева
Киіз, киіз басу, • инкрустация, көркем сырып тігу, • сәндік бау жапсыру. • Фото С. Сураганова
Сырмақ – қазақтардың дәстүрлі екі қабатты (жоғарғы қабаты инкрустирленген, төменгі қабаты бір түсті – астар) киіз төсеніш кілемі, ол декоративті тігіс және инкрустация әдістерінің үйлесімімен орындалған.Кілемнің композициясы канондық, бес бөліктен тұрады, адам денесінің пропорцияларына сәйкес келетіндей өлшемделген, орта немесе көл – орталық алаң, екі басы немесе екі алақан – екі қысқа шеткі жиек, екі жаны – екі ұзын шеткі бордюр.Бордюрлер қос алқа мотивінің айна бейнесінде қысқа шеттерде, ал ұзын шеттерде бақан мотивімен, позитив пен негативтің ауысуы арқылы орындалады, нәтижесінде сыңар желі құрылым пайда болады. Орталық алаңды шектейтін бордюрлер оны теңестіреді, бұл Алтай қазақтарының сырмақтарына тән көркемдік ерекшелік болып есептеледі.Бөлшектердің тоғыстары декоративті бау – жиек арқылы жасырылған.Алтайлық өрнекті киіздердің тағы бір айрықша қасиеті – көп түсті және контрастты болуында.