Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары
Қазақ өнерінің белгілері мен символдары
Киіз үй семиотикалық кеңістік ретінде
Қазақ ою-өрнегінің тілі
- «Дөңгелек»
- «Күн нұры»/«Күн көзі»
- «Төртқұлақ»
- «Шимай»
- «Жұлдыз»
- «Ай»/«Айгүл»/«Айшық гүл»
- «Кемпірқосақ»
- «Шаршы»
- «Тұмарша»
- «Балдақ»
- «Ирек»
- «Су өрнек»
- «Төртүшкіл»
- «Қармақ»
- «Шынжыра»
- «Қарға тұяқ»
- «Қошқар мүйіз»/«Қос мүйіз»/«Сыңар мүйіз»
- «Аттабан»/«Аша тұяқ»
- «Құсмұрын»/«Құсқанат»/«Құсмойын»/«Құстаңдай»/«Қазмойын»
- «Ағаш гүл»
- «Ит құйрық»
- «Өткiзбе»/«Өркен»
- «Түйетабан»/«Өркеш»/«Ботамойын»/«Ботакөз»
- «Гүл»/«Қызғалдақ»/«Райхангүл»
- «Бөрi кұлақ»
- «Масақ гүл»«Арпабас»
- «Өрмекші»/«Алақұрт»
- «Жылан»/«Жыланбас»/«Жыланбауыр»
Дәстүрлі костюм семиотика аясында
Қазақ зергерлік өнерінің символ шығармашылығы
Материалдың символикалық мазмұны (қолөнер, қолданбалы өнер)
Қазақ музыкасының таңбалық табиғаты
Жар-жар
Жар-жар — қалыңдықтың жаңа мәртебеге, яғни әйел статусына өтуін білдіретін музыкалық рәміз әрі өткелдік белгінің бірі. Оның атауы «жар», яғни дос, сүйген жар, жұбай сөзінен туындаған. Жар-жар — хор болып айтылатын ән, ол ерлер жар-жары және әйелдер жар-жары болып екіге бөлінеді. Ерлер жар-жарында қалыңдыққа айтылатын ақыл-кеңес, өсиет, бағыт-бағдар басым болса, әйелдер жар-жарында туған-туыспен, әке үйімен, еркіндікпен қоштасу сарындары көрініс табады.
Қалыңдықтың өзі, оның құрбылары мен туыс әйелдері қатысатын әйелдер жар-жарын айту барысында өрім өру, сәукеле кигізу сияқты бірқатар рәміздік әрекеттер қатар жүреді. Жар-жар қалыңдықтың өз үйіндегі үйлену салтанатының бастау нүктесі болып саналады. Осыдан кейін ол жолға шығып, күйеу жігіттің үйіне аттанады.
ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.
Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.
Алматы: КазНИИК, 2023.