Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары
Назад к разделу
Қазақ өнерінің белгілері мен символдары
Киіз үй семиотикалық кеңістік ретінде
Қазақ ою-өрнегінің тілі
- «Дөңгелек»
- «Күн нұры»/«Күн көзі»
- «Төртқұлақ»
- «Шимай»
- «Жұлдыз»
- «Ай»/«Айгүл»/«Айшық гүл»
- «Кемпірқосақ»
- «Шаршы»
- «Тұмарша»
- «Балдақ»
- «Ирек»
- «Су өрнек»
- «Төртүшкіл»
- «Қармақ»
- «Шынжыра»
- «Қарға тұяқ»
- «Қошқар мүйіз»/«Қос мүйіз»/«Сыңар мүйіз»
- «Аттабан»/«Аша тұяқ»
- «Құсмұрын»/«Құсқанат»/«Құсмойын»/«Құстаңдай»/«Қазмойын»
- «Ағаш гүл»
- «Ит құйрық»
- «Өткiзбе»/«Өркен»
- «Түйетабан»/«Өркеш»/«Ботамойын»/«Ботакөз»
- «Гүл»/«Қызғалдақ»/«Райхангүл»
- «Бөрi кұлақ»
- «Масақ гүл»«Арпабас»
- «Өрмекші»/«Алақұрт»
- «Жылан»/«Жыланбас»/«Жыланбауыр»
Дәстүрлі костюм семиотика аясында
Қазақ зергерлік өнерінің символ шығармашылығы
Материалдың символикалық мазмұны (қолөнер, қолданбалы өнер)
Қазақ музыкасының таңбалық табиғаты
«Масақ гүл»«Арпабас»
Бұл өрнек қазақтарда көбіне алтын кесте өнерінде қолданылған. Әлемдік мәдениетте масақ көне құдайлар бейнесінің ажырамас нышаны болып саналады: Ежелгі Шығыста дән Таммуздың (Думузидің) атрибуты болған, ал Ежелгі Мысырда Күн алтын дән түрінде бейнеленген. Бұл оның сакралды мәнін тағы да айқындай түседі.
Қазақ мәдениетінде масақ береке мен молшылықтың белгісі болып табылады. Егіншілікке қатысты көркемдік танымның бір бөлігі ретінде ол құнарлылықты, тәңірлік сыйды және игілікті өмірді білдіреді.
ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.
Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.
Алматы: КазНИИК, 2023.