Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары
Назад к разделу
Қазақ өнерінің белгілері мен символдары
Киіз үй семиотикалық кеңістік ретінде
Қазақ ою-өрнегінің тілі
- «Дөңгелек»
- «Күн нұры»/«Күн көзі»
- «Төртқұлақ»
- «Шимай»
- «Жұлдыз»
- «Ай»/«Айгүл»/«Айшық гүл»
- «Кемпірқосақ»
- «Шаршы»
- «Тұмарша»
- «Балдақ»
- «Ирек»
- «Су өрнек»
- «Төртүшкіл»
- «Қармақ»
- «Шынжыра»
- «Қарға тұяқ»
- «Қошқар мүйіз»/«Қос мүйіз»/«Сыңар мүйіз»
- «Аттабан»/«Аша тұяқ»
- «Құсмұрын»/«Құсқанат»/«Құсмойын»/«Құстаңдай»/«Қазмойын»
- «Ағаш гүл»
- «Ит құйрық»
- «Өткiзбе»/«Өркен»
- «Түйетабан»/«Өркеш»/«Ботамойын»/«Ботакөз»
- «Гүл»/«Қызғалдақ»/«Райхангүл»
- «Бөрi кұлақ»
- «Масақ гүл»«Арпабас»
- «Өрмекші»/«Алақұрт»
- «Жылан»/«Жыланбас»/«Жыланбауыр»
Дәстүрлі костюм семиотика аясында
Қазақ зергерлік өнерінің символ шығармашылығы
Материалдың символикалық мазмұны (қолөнер, қолданбалы өнер)
Қазақ музыкасының таңбалық табиғаты
Тұмар
Түркі халықтарындағы металдан жасалған тұмарлардың пішіні алуан түрлі болып келеді: цилиндр тәрізді, үшбұрышты және тік төртбұрышты. Мұндай тұмарларды балалар мен жас қыздар кеудесіне тағып жүрген. Олар жын-шайтаннан, жаман күштерден қорғайтын ең қуатты бұйымдардың бірі деп есептелген. Ислам діні енгеннен кейін олардың бетіне Құран аяттары жазыла бастаған. Тұмардың ішіне халықтық түсінік бойынша қорғаныштық қасиетін күшейтетін «киелі шөптер», тұз және басқа да заттар салынған. Ең кең таралған түрі — ұшы жоғары қараған үшбұрышты тұмар. Ол Ғалам тауының нышаны ретінде қабылданған.
ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.
Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.
Алматы: КазНИИК, 2023.