Түркі мәдениетінде аспандық символикаға ие металдардың бірі — күміс. Алтыннан айырмашылығы, күміс көбіне әйел затына тән металл деп танылған. Бір жағынан, ол аймен, ай сәулесімен және әйелдік бастауымен мағыналық тұрғыдан байланысты болса, екінші жағынан, Төменгі әлемнің, түннің, өлімнің белгісі ретінде қабылданған. Яғни алтын мен күміс бинарлық қарама-қарсылық жүйесінде күндік/айлық, күндізгі/түнгі, еркектік/әйелдік, ұрықтандырушы/тудырушы бастау ретінде ұғынылады.

Әлемдік мәдениетте күміс сезім мен махаббаттың металы, таза металл әрі әйелдік жұмсақтықтың, икемділіктің, интуиция мен даналықтың белгісі ретінде танылады. Сонымен қатар ол ақ шашпен, кәрілікпен және даналықпен де астасады. «Күміс» сөзі Авеста мәтіндерінде де жиі ұшырасады, онда ол хаома дайындау рәсімдерімен, тазарту ғұрыптарымен байланыстырылады және «жарқырау» ұғымымен сабақтасады. Күмістің сумен байланысы гидронимдер құрамында да көрініс табады, яғни күміс су стихиясының семантикалық көрсеткіші ретінде танылады.

Күміс — қазақ зергерлерінің ең сүйікті металдарының бірі. Оның кең таралуы тазартушы, қорғаныштық және магиялық қасиеттерімен түсіндіріледі. Күміс — барлық металдардың ішіндегі ең ақ түстісі. Сонымен бірге оның зергерлік өнерде кең қолданылуына мүмкіндік беретін технологиялық артықшылықтары да мол: созылғыш, иілгіш, жұмсақ болғандықтан, ол жақсы жылтыратылады, кесіледі, жұқа табақшаға айналдырылады және жіңішке сым етіп созылады. Яғни ол зергердің кез келген көркемдік ойын жүзеге асыруға қолайлы.

Қазақтарда бұл металдың түсі мен жылтыры ай сәулесімен, әйелдік бастауымен байланыстырылып, ол қасиетті аспан өзенін — Құс жолын бейнелейтін асыл металл деп есептелген.

Күміс өмірлік циклге қатысты ғұрыптардың белсенді қатысушысы болған. Мысалы, нәрестені қырық күн толғанда күміс жүзік пен күміс тиын салынған суға шомылдырып, «Баланың күні күмістей жарық болсын!» деп тілек айтқан. Күмістің тазартушы қасиеті «алтын — сәндікке, күміс — тазалыққа» деген дәстүрлі сөзден де көрінеді. Бұл тіркес алтынның сұлулық үшін, ал күмістің тазалық үшін қажет екенін білдіреді. Халық түсінігінде күміс әшекейлер әйел бойындағы жағымсыз ықпалдарды бейтараптандырып, оның дайындаған асын тазартады деп сенген.

Қазақтардың күміске деген ықыласы бала ат қою дәстүрінен де байқалады: Күміс, Күмісай, Күмісбала және т.б. Сонымен бірге күміс қазақтың дыбыстық-эстетикалық танымынан да орын алған. Мұны «күмбірлеген күміс күй» деген тіркестен көруге болады. Ал әнші не күйші туралы ерекше шеберлігін білдіріп, «күміс көмей, жез таңдай» деп айтқан.