Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары

Алты

Әлемдік мәдениетте «алты» санының символикасы сан алуан. Үнді мәдениетінде ол кеңістіктің алты өлшемін — жоғары, төмен, артқа, алға, солға және оңға бағыттарды білдіреді. Ал пифагоршылар ілімінде ол кездейсоқтықтың, сәттіліктің немесе бақыттың белгісі саналған. Христиандықта алты саны кемелдік пен толықтықты, сондай-ақ жаратылыстың алты күнін білдіреді.

Түркі мәдениетінде бұл санның аса маңызды көріністері айқын байқалмайды. Қазаққа белгілі тіркестердің бірі — «алты алаштың баласы». Бұл сөзбе-сөз «алты халықтың балалары» дегенді білдіреді, ал кең мағынада «халықтар одағы» деген ұғымды береді. Алайда бұл тіркеске қатысты нақты әрі сенімді деректер сақталмаған. Соған қарамастан, «алты алаш» ұғымы қазақтарды, татарларды, башқұрттарды, қырғыздарды және басқа да түркі халықтарын қамтыған ежелгі Орталық Азия бірлестігін білдіреді деп жорамалдауға болады.

Encyclopedia More Item

ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.

Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.

Алматы: КазНИИК, 2023.