Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Киіз үй — қазақ халқының дәстүрлі жылжымалы баспанасы

Қазақтың дәстүрлі баспанасы — киіз үй атауының өзі мәдениеттің көне әрі іргелі символдық ұғымдарымен тығыз байланысты. «Киіз үй» ұғымы қасиетті жануар бейнесімен сабақтас киіз символынан және адам болмысының Үйдің адам өмірінің үлкен және кіші әлемі ретіндегі сипатынан құралған. Қазақ киіз үйінің терең семиотикалық мәні ежелгі дәуірлерден бастау алатын дүниетанымдық түсініктермен сабақтас. Дәстүрлі таным бойынша, кез келген тұрғын үй ғарыштың шартты кіндігі — әлем өзегі төңірегінде құрылады. Бұл өзек аспан, жер және жер асты әлемдерін байланыстыратын киелі діңгек ретінде қабылданған. Осы тұрғыдан алғанда, киіз үй әлемнің үйлесімді құрылымын және адам мен табиғат арасындағы жарасымды бейнелейді. Көшпелі қазақ дүниетанымында киіз үй тек баспана ғана емес, бүкіл ғаламның шағын үлгісі ретінде танылған. Ол көшпендінің дүниеге философиялық көзқарасын, табиғатты рухани тұрғыдан қабылдауын және күнделікті өмір мен қасиетті ұғымдардың өзара үйлесімін көрсетеді. М. М. Әуезовтің: «Тылсым дүниені танымаған адам әлем тұтастығын қабылдай алмайды» деген пікірі осы дүниетанымның мәнін терең ашады.Қазақ және жалпы түркі мәдениетінде киіз үй халықтық мұраның, дәстүрлі өнер мен қолөнердің шоғырланған орталығы болып саналады. Киіз үйдің құрылысы мен оның ішкі жабдықтары көшпелі мәдениеттің тұтас әлемін, номадтардың ғарыштық түсінігін бейнелейді. Оның әр бөлшегі — уық, кереге, шаңырақ, бау-басқұрлар мен ішкі жиһаздары — терең символдық мәнге ие. Сондықтан киіз үй көшпелі өркениеттің рухани және материалдық мәдениетін бойына сақтаған бірегей мәдени феномен ретінде бағаланады.