Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Тагара. XVI–XVII ғасырлар. Отырар оазисі

Керамика. XVI–XVII ғғ. Отырар оазисі.Фото: Ж.Н. Шайгозова.

Тостаған композициясы қатаң радиалды-орталықтану қағидасына негізделген. Сәндік өрнектер бір-бірімен үйлескен шеңберлі белдеулер түрінде ұйымдастырылып, барлығы орталық медальонға тоғысады. Орталық бөлікте шиыршық тәрізді стильдендірілген розетка бейнеленген. Ол құйын іспетті ою-өрнекті немесе бұлт пішіндес мотивтерді еске түсіреді. Халықтық космогониялық түсініктерде мұндай бейнелер аспан қуатының, мәңгілік қозғалыс пен тіршілік айналымының нышаны ретінде қабылданады.Сәндік кескіндеме белдеулері ою-өрнек түрлерінің бай әрі күрделі жүйесін көрсетеді. Мұнда қатаң геометриялық ирек өрнектермен қатар, нәзік ілмек тәрізді және өсімдік тектес өрнектер де көрініс тапқан. Мұндай үйлесім бұйымның көркемдік ырғағын күшейтіп, оның композициялық тұтастығын айқындай түседі.Тостағанның түс гаммасы осы кезеңдегі Отырар өңірі керамикасына тән дәстүрлі сипатқа ие. Ашық ангобты фонда мөлдір жылтыр қабат астында кобальт көгі мен марганец қоңырының үйлесімі басым қолданылған. Керамика өнеріндегі көгілдір және көк реңктер ежелден су мен аспанның символы саналып, тіршілік нәрі мен ғарыштық үйлесімділіктің белгісі ретінде қабылданған.