Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Тақыр кілем, 1954

1954 жыл. Алматы облысы. Авторы – Н. М. Капизова («Алтынкүл»). Қазақстан Республикасы Мемлекеттік өнер музейі (Әбілхан Қастеев атындағы) коллекциясы.

Бұл кілемнің композициясы, «арабы кілемдегідей», әртүрлі ені бар жолақтардың тігінен кезектесіп келуіне негізделген. Орталық орынды шебердің ақ, қызыл және қара түстердің қанық үйлесімімен (контраст) орындаған иірімді ірі күрделі пішіні алып тұр. Мұндай түс үйлесімі ою-өрнектің сәндік мәнерін арттырып, оның композициялық басымдылығын айшықтай түседі.Жіңішке жолақтарда бірдей арақашықтықпен ромб тәріздес мотивтер орналасқан. Бір жағдайда бұл өзіне тән «қармақша» тәрізді шығыңқы жері бар ромбтар болса, екінші жағдайда торкөзді суретпен толтырылған ромбтар кездеседі. Бұл элементтер орнаменталды алаңның ырғақтық құрылымын қалыптастырады.Геометриялық ирек (толқын) өрнегі тоқылған жіңішке ақ жолақтардың маңызы ерекше. Ол қатаң тік композицияға қозғалыс пен икемділік (пластика) енгізіп, құрылымның жалпы графикалық сипатын жұмсарта түседі.Семантикалық тұрғыдан алғанда, кілем өрнегі күрделі символикалық жүйені көрсетуі мүмкін, мұндағы орталық мотив әлемдік осьті немесе тіршілік бастауын бейнелесе, ромб тәріздес элементтер — береке-молшылық пен қорғанышты, ал ирек өрнек — қозғалыс пен жаңару идеясын айшықтайды.