Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Аян, 2007 ж. Кенеп, майлы бояу. Дереккөз: жеке коллекция.

Қабдыл-Ғалым Насырұлы Қаржасов

«Аян» атауы қазақ тілінде «көріпкел түс», «аян беру», «рухани көрініс» немесе «уахи» деген мағыналарды білдіреді. Картинаның орталығында сәукелені еске түсіретін биік бас киім киген сакралды кейіпкердің стильдендірілген бейнесі орналасқан. Кейіпкердің жүзі геометриялық бөліктерге бөлшектеліп бейнеленген. Бұл тәсіл бір жағынан көне ғұрыптық бетперделерге, екінші жағынан кубизм өнерінің көркемдік әдістеріне сілтеме жасайды.Композиция космогониялық символдарға бай. Сол жақ бөлікте жарқын қызғылт сары күн бейнеленсе, оң жақта қою көк аспан аясында көгілдір ай орналасқан. Мұндай құрылым қарама-қарсылықтардың бірлігін – күн мен түнді, ер мен әйел бастамаларын – білдіріп, кейіпкердің ғарыштық әлеммен байланысын айқындайды. Картинаның оң жағындағы көне руникалық жазулар тарихи және мәдени тереңдік әсерін күшейтіп, шығарманың мифологиялық мазмұнын толықтыра түседі.Кейіпкер киіміндегі қанық қызыл түс өмірлік қуаттың, рухани күштің және жасампаз энергияның символы ретінде көрінеді. Қызыл, көк, алтын және терракота реңктерінің контрастылығы композицияға ерекше эмоционалдық кернеу беріп, образдың экспрессивтілігін арттырады. Ал алтын түсті контурлар мен пішіндердің жазықтықта берілуі туындыға көне ою-өрнекті кілемнің эстетикасын дарытады.Осылайша шығарма мифологиялық дүниетаным, ұлттық мәдени кодтар және заманауи көркемдік ізденістер тоғысқан күрделі символдық кеңістік ретінде қабылданады. «Аян» бейнесі адам мен ғарыштың, өткен мен бүгіннің, материалдық және рухани әлемдердің арасындағы байланысты бейнелейтін философиялық-көркемдік ойтолғамға айналады.