Қошқар мүсіні. XIV–XV ғасырлар. Отырар
Керамика. XIV–XV ғғ. Отырар.Фото: Ж.Н. Шайгозова.
Ортағасырлық керамикалық бұйымдардың ерекше тобын құстар мен жануарлардың зооморфтық мүсіндері құрайды. Мұндай бұйымдар тек сәндік қызмет атқарып қана қоймай, халықтың күрделі наным-сенімдері мен культтік түсініктер жүйесін де бейнелеген.Кейінгі ортағасыр дәуіріне қарай көне діни көзқарастар өздерінің бастапқы тұтастығы мен терең семантикалық мазмұнын едәуір жоғалтқанымен, олардың сарқыншақтары өзгерген әрі жаңаша сипатта өмір сүруін жалғастырды. Сондықтан мұндай мүсіндерді ежелгі культтердің реминисценциясы, яғни көнеден жеткен рухани дәстүрдің жаңғырығы ретінде қарастыруға болады.Сырдария өңіріндегі егіншілікпен айналысқан халық арасында «аспан қошқары» культінің маңызы ХХ ғасырға дейін сақталғаны ерекше назар аударады. Қалалық мәдениет өкілдері де Қаңлы дәуіріндегі фарн-қошқар туралы түсініктермен генетикалық тұрғыда сабақтас нанымдар мен әдет-ғұрыптарды жалғастырып отырған. Бұл түсініктер Қошқар-ата мерекесінің ғұрыптық рәсімдерінен айқын көрініс тапқан.