Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Құлпытас

Ескі Жарлы қорымы. Ақтөбе облысы Байғанин ауданы. С. Е. Әжіғали мақаласынан: «Қазақ құлпытастары – якут сэргэлерінің аналогтары: ареалы, типологиясы, генезисі» // Солтүстік-Шығыс гуманитарлық хабаршысы. 2023. №4(45). 20–36-бб.

С. Е. Әжіғалидың пікірінше, Батыс Қазақстандағы құлпытастар ағаш ою дәстүрінен бастау алатын стильде жасалған. Олардың алғашқы үлгілері ағаш бағандар болған. Бұл ерекшелік құлпытастардың созылыңқы пропорцияларынан, өрнек жүйесінен және композициялық құрылымынан айқын байқалады. Өңірде жұмсақ әрі өңдеуге жеңіл әктастың мол болуы осы пішіндердің тасқа көшіріліп, тас қашау өнеріндегі стелалар түрінде кең таралуына ықпал еткен.Ою-өрнектермен, лапидарлық жазулармен және бейнелік элементтермен бай безендірілген тік құлпытастар тарихи-мәдени ақпараттың маңызды дереккөзі болып табылады. Олар марқұм туралы мәліметтерді ғана емес, сол дәуірдегі дүниетанымдық көзқарастарды, діни түсініктерді, әлеуметтік мәртебені, ру-тайпалық ерекшеліктерді, сондай-ақ шеберлердің көркемдік дәстүрлері мен қолөнерлік шеберлігін де бейнелейді.Құлпытастардағы ою-өрнектер мен эпиграфикалық жазулар эстетикалық талғамның эволюциясын, аймақтық ерекшеліктерді және Батыс Қазақстан кеңістігіндегі көшпелі әрі отырықшы мәдениеттердің өзара ықпалын айқындауға мүмкіндік береді.