Жолаушы. 2004 ж. Кенеп, майлы бояу. Суретшінің жеке мұрағатынан.
Қайрамбаев Жұмақын
Композиция кішкентай жолаушы бейнесі мен ауқымды табиғат ландшафтының қарама-қарсылығына негізделген. Адам мен жылқы картина кеңістігінің шамамен ортасына орналастырылғанымен, оларды қоршаған табиғат кеңістігі басымдыққа ие болып, табиғаттың шексіздігі идеясын айқындай түседі. Артқы пландағы биік жартасты таулар монументалдылық пен мәңгілік әсерін тудырса, самал желмен тербелген кең жазық дала жол мен қозғалыс мотивін күшейтеді.Жолаушы бейнесі символдық сипатқа ие. Қазақ мәдениетінде жолаушы жай ғана сапар шегуші емес, өмірлік тәжірибенің, рухани ізденістің және көшпелі өркениет үшін ерекше маңызға ие жол ұғымының тасымалдаушысы ретінде қабылданады. Сондықтан кейіпкердің бейнесі адамның өмір жолын, танымға ұмтылысын және табиғатпен үйлесімін білдіретін метафоралық мағынаға ие болады.Туындының колористикалық шешімі жұмсақ охра, алтын-қоңыр және бәсең жасыл реңктерге негізделген. Жарық кеңістікке табиғи түрде сіңіп кеткендей әсер қалдырып, композицияда тыныштық, сабырлылық және терең ойға шому атмосферасын қалыптастырады. Бұл түстік үйлесім табиғаттың әсемдігін ғана емес, оның рухани мәнін де ашуға мүмкіндік береді.Қайрамбаевтың кескіндемелік мәнері нәзік лессировкамен және қылқалам іздерінің жұмсақ пластикасымен ерекшеленеді. Мұндай көркемдік тәсіл туындыға поэтикалық әрі аздап мифологиялық сипат беріп, көрерменді табиғат пен адам арасындағы терең байланыс туралы ойлануға жетелейді. Нәтижесінде шығарма көшпелі дүниетанымның философиялық қырларын бейнелейтін, уақыт пен кеңістік ұғымдарын көркемдік тұрғыдан пайымдайтын әсерлі туынды ретінде қабылданады.