Жүріп келе жатқан адам, 2024 жыл. Шамот. Алматы.
Бағдат Сарсен
Шығармада адам бейнесі барынша жинақталып, тұтас монолитті пластикалық көлем ретінде шешілген. Мұнда жеке тұлғаға тән ерекшеліктерден гөрі архетиптік сипат алдыңғы қатарға шығады. Мүсін ұсақ бөлшектерден әдейі арылып, біртұтас көлем ретінде қабылданады. Қозғалыс анатомиялық қимыл арқылы емес, пішіннің ішкі пластикалық ырғағы арқылы беріледі.Тұлға қадам жасап келе жатқан қалыпта бейнеленгенімен, оның динамикасы әдейі ұстамды түрде көрсетілген. Дененің аздап алға ығысуы мен тірек нүктелерінің бағыты сыртқы экспрессиясыз, баяу әрі бірізді қозғалыс әсерін тудырады. Бұл жерде қозғалыс әрекет ретінде емес, адамның үздіксіз ішкі дамуы мен алға ұмтылысын білдіретін рухани күй ретінде қабылданады.Шығарманың пластикалық шешімі пішінді барынша ықшамдау қағидатына негізделген. Дененің жоғарғы бөлігі нақты анатомиялық құрылымнан айырылып, басы жалпы көлеммен тұтасып кеткендей әсер қалдырады. Соның нәтижесінде бейне нақты тұлғалық сипаттан арылып, әмбебап философиялық мәнге ие болады. Адам жеке кейіпкер ретінде емес, өмір жолының және адам болмысының символы ретінде бейнеленеді.Шамот материалы табиғи түйіршікті құрылымын және қолмен өңдеу іздерін сақтап қалған. Бұл мүсіннің материалдық салмағы мен көлемінің тұтастығын айқындай түседі. Беткі қабаттың біркелкі әрі сәндік элементтерден арылған шешімі пішіннің табиғи фактурасын және материалдың өзіндік көркемдік қасиетін ерекше көрсетеді.Қозғалыс тақырыбына қарамастан, композиция өзінің маңдайлық құрылымын және ішкі байсалдылығын сақтайды. Дәл осы қозғалыс пен тыныштықтың қатар берілуі шығарманың философиялық мазмұнын тереңдетеді: кейіпкер бір мезгілде алға жылжып келе жатқандай да, уақыт кеңістігінде мәңгілікке тоқтап қалғандай да әсер қалдырады.«Жүріп келе жатқан адам» бейнесі нақты бір бағыттағы қозғалысты емес, адамның өмір жолын, үздіксіз рухани ізденісі мен ішкі дамуын бейнелейтін көркемдік метафора ретінде ашылады. Пластикалық тілдің ықшамдылығы мен пішіннің барынша жинақталуы авторға ең аз көркемдік құралдардың көмегімен терең философиялық мазмұндағы әсерлі образ жасауға мүмкіндік берген.