Домбыра, XXI ғасыр, ағаш; ағаш ою, инкрустациялау.
Тұрдығұлов Жолаушы
Бұл шығарма ағаштан жасалған, сәндік ою және инкрустация элементтері қолданылған дәстүрлі қазақ музыкалық аспабы – домбыраны бейнелейді. Домбыраның құрылымы тарихи үлгіге тән классикалық пішінін сақтаған: созылыңқы мойны, тамшы тәрізді шанағы және ықшам қақпағы дәстүрлі аспаптың көркемдік сабақтастығын қамтамасыз етеді.Пішіннің пластикалық шешімі ұстамдылығымен және функционалдық негізділігімен ерекшеленеді. Дегенмен шығарманың көркемдік мәнерлілігі негізінен беткі қабаттың сәндік өңделуінен көрінеді. Ою-өрнек жүйесі көбіне шанақтың жоғарғы бөлігінде және мойнында орналасып, композицияның негізгі көркемдік екпіндерін қалыптастырады. Шиыршық тәрізді иірімдер, геометрияланған элементтер және қазақтың дәстүрлі ою-өрнектері өзара ырғақты байланысып, тұтас сәндік құрылым түзеді.Ашық түсті қақпақ пен шанақтың қоюлау бөліктері арасындағы контраст бұйымның көркемдік әсерін күшейтіп, пішіннің композициялық құрылымын айқындай түседі. Инкрустация сәндік қызметпен қатар композицияның негізгі бөліктеріне назар аудартатын көркемдік акцент рөлін атқарады.Мазмұндық тұрғыдан домбыра тек музыкалық аспап қана емес, ұлттық мәдени бірегейліктің маңызды символы ретінде қабылданады.Бұл туынды қазіргі Қазақстанның сәндік-қолданбалы өнеріне тән үрдісті – дәстүрлі канондық пішінді сақтай отырып, ою-өрнектік құрылымды күрделендіру және бұйымның эстетикалық көркемдігін арттыру ұстанымын айқын көрсетеді.