«Есік. Сағыныш», 2024 ж. Аралас техника: ағаш, металл, бояғыштар, жылқы қылы.
Беккулова Айжан, Наурызбаев Абдулла
Бұл шығарманың негізінде қазақтың дәстүрлі сықырлауық есігі жатыр. Авторлар оны жаңаша көркемдік тұрғыдан пайымдап, дербес өнер туындысына айналдырған. Тік бағаналар мен көлденең байланыстардан тұратын екі жармалы дәстүрлі құрылым сақталғанымен, нысан өзінің тек тұрмыстық қызметінен арылып, күрделі пластикалық әрі символдық мазмұнға ие көркемдік объект ретінде ұсынылған.Композицияның көркемдік әсерін оның көпқабатты фактурасы айқындайды. Ағаш ою, металл қапсырмалар, салпыншақты бөлшектер және жылқы қылының енгізілуі бай материалдық орта қалыптастырып, әрбір элементтің көркемдік бейнені жасаудағы рөлін күшейтеді. Ою-өрнектік мотивтер дәстүрлі үлгілерді сол қалпында қайталамай, авторлық интерпретация арқылы көне пішіндерді заманауи өнердің көркемдік тілімен ұштастырады.Шығармада жасанды көнерту тәсілі ерекше көркемдік мәнге ие. Патиналанған бет, тозу іздері және фактураның әдейі әркелкі берілуі уақыт тереңдігін сезіндіреді әрі нысанды өзіндік «мәдени жадының ізіне» айналдырады. Осылайша сықырлауық этнографиялық жәдігердің реконструкциясы ретінде емес, уақыт, жоғалту және мәдени сабақтастық туралы көркемдік толғаныс ретінде қабылданады.Композицияның серпінін салпыншақты бөлшектер мен көшпелі мәдениеттің табиғатқа қатысты символикасын меңзейтін зооморфтық элементтер күшейтеді. Металл бұл шығармада тек конструкциялық қызмет атқарып қана қоймай, ағаштың жылы фактурасы мен жылқы қылының табиғи құрылымымен әсерлі контраст құрайтын маңызды пластикалық акцентке айналады.Нысанның кеңістіктік және символдық табиғаты шекара мен өту ұғымдарымен байланысты. Есік өткен мен бүгіннің, дәстүр мен қазіргі заманның, материалдық және рухани кеңістіктің өзара сабақтастығын білдіретін метафора ретінде қызмет атқарады. Осы тұрғыдан алғанда, көшпелі тұрмыстың нақты заты мәдени жадының медиаторына айналып, сонымен қатар заманауи өнердің дербес арт-нысаны ретінде көрініс табады.