«Мутациялар», 2007
Ербосын Мелдібеков • Инсталляция. Қола. Биіктігі: 28,5 см; 34 см; 27 см; 30 см; 29 см
Ербосын Мельдібековтің «Мутациялар» инсталляциясы көрерменнің санасында Сальвадор Далидің «Жартылай тұмандану» атты сюрреалистік кескіндемелік туындысын еске түсіреді. Рояль үстіндегі Лениннің алты елесі» (1931, кенеп, майлы бояу, 114×146 см, Жорж Помпиду орталығы) атты сюрреалистік туындысымен белгілі бір дәрежеде үндеседі. Жастық шағында коммунистік идеяларға қызығушылық танытқан Дали Ленин бейнесіне бірнеше рет жүгінген. Алайда Мельдібековтің пролетариат көсемінің образын интерпретациялауы мүлде өзгеше концептуалдық шешімге негізделген.Инсталляция бес камералық бюстен тұрады. Мүсінші Лениннің бейнесін әртүрлі антропологиялық типтер мен көркемдік мәнерлер арқылы бірізді түрде түрлендіріп көрсетеді. Сол жақтағы алғашқы бюст кеңестік социалистік реализм дәстүріне сай көсемді идеалдандырып, асқақтата бейнелейді. Екінші бюст италиялық мүсінші Альберто Джакометтидің шығармашылық стиліне жақын орындалған. Джакометти мүсіндеріне тән экзистенциалдық көңіл күй бұл жұмыста да айқын сезіледі.Үшінші бюст Конгоның тәуелсіздігі жолындағы күрес көшбасшысы Патрис Лумумбаның бейнесін еске салады. Төртінші мүсінде генетикалық мутацияға ұшырағандай өзгерген антропологиялық белгілер сақталған болса, соңғы бюст автордың өз қолымен балғамен қиратып өзгерткен іздерін айқын көрсетеді. Осылайша, мүсін біртіндеп толық күйден ыдырау мен жойылуға дейінгі трансформация үдерісін бейнелейді.Лениннің бұл метафоралық мүсіндік бейнелері суретшінің тарихи тұлғаның қоғам мен саясаттағы орнына қатысты ғасырдан астам уақыт бойы жалғасып келе жатқан пікірталастарға деген жеке көзқарасын көркем түрде білдіреді. Инсталляция тарихи жад, идеология, билік және мәдени трансформация мәселелерін қозғай отырып, кеңестік мұраның бүгінгі қоғамдағы қайта пайымдалуын концептуалдық өнер тілі арқылы көрсетеді.
Дереккөз: Aspan Gallery. https://aspangallery.com/ru/artists/meldibekov