Ғаламдағы мәңгілік, 2024 жыл. Мыс, гранит. Алматы.
Рустам Шамахунов
Шығарманың негізінде табиғи, органикалық және конструктивтік элементтер өзара үйлесіп, тұтас символдық құрылым түзетін күрделі кеңістіктік композиция жатыр. Мыстан және граниттен жасалған туындыда металдың икемді пластикасы мен тастың берік монументалдылығы өзара қарама-қарсы қойылып, шығарманың бір мезгілде өсу мен тамырлану әсерін беруіне мүмкіндік жасайды.Композиция тік бағыттағы құрылым қағидатына негізделген. Ауқымды гранит пішіні архетиптік негіз қызметін атқарып, одан жоғарғы пластикалық құрылым біртіндеп өсіп шыққандай әсер қалдырады. Жоғарғы бөлікте тамырларды, бұтақтарды немесе биоморфтық құрылымдарды еске түсіретін тармақталған элементтерден құралған көпқабатты композициялық түйін қалыптасқан. Осы элементтердің арасында жануарларды елестететін бейнелік ассоциациялар туындап, табиғаттың тірі әрі қуатты тынысын сезіндіреді. Композицияның басты мағыналық өзегі – жұмыртқалары бар ұя және шартты түрде берілген тіршілік иесінің бейнесі. Бұл көркемдік шешім дүниеге келу, тіршіліктің нәзіктігі және табиғаттағы өмір айналымының үздіксіздігі идеясын бейнелейді.Шығарманың пластикалық құрылымы қарама-қарсы қасиеттердің өзара байланысына негізделген. Төменгі бөлігі тұтас, тығыз әрі тұйық көлем ретінде қабылданса, жоғарғы бөлігі жеңіл, ашық, сызықтық тармақталуымен және ішкі қозғалысымен ерекшеленеді. Осындай қарама-қарсылық тұрақтылық пен өзгергіштік, тыныштық пен даму үдерісі арасындағы көркемдік шиеленісті қалыптастырады. Мүсін тыныш күйдегі материалдың біртіндеп тірі организмнің өсуіне айналу сәтін бейнелейтіндей әсер қалдырады.Материалдардың фактуралық шешімі шығарманың көркемдік әсерін күшейтеді. Граниттің кедір-бұдыр беті табиғи өңделмеген қалпын сақтап, табиғаттың бастапқы қуатын сезіндіреді. Ал мыс беті кей жерлерде тығыз, уақыт әсерінен өзгергендей фактурамен, енді бір тұстарда тірі ұлпа немесе қан тамырлары жүйесін еске түсіретін жіңішке сызықтық элементтермен шешілген. Жарық осы әртүрлі беттермен өзара әрекеттесіп, мүсіннің ішкі қозғалысын айқындайды және оны үнемі өзгеріп тұратын көркемдік құрылым ретінде қабылдауға мүмкіндік береді.Шығарманың мазмұндық кеңістігі оның атауында көрініс тапқан мәңгілік ұғымымен сабақтасады. Ұя мен жұмыртқа бейнесі дүниеге келудің, өмірдің жалғасуының және тіршіліктің үздіксіз айналымының әмбебап символы ретінде көрінеді. Ал оларды қоршаған пластикалық пішіндер табиғаттағы, ғарыштағы немесе уақыт ағынындағы үдерістердің көркемдік метафорасы ретінде қабылданады. Автор әлемді тұтас тірі ағза ретінде бейнелей отырып, жаратылу мен жойылу құбылыстарының бір-бірімен ажырамас байланыста екенін және олардың өзара тәуелділігін философиялық тұрғыдан пайымдайды.