Сәндік панно, ағаш, сүйек; ағаш пен сүйекті қашау.
Бегімбет Темір
Ағаш пен сүйекті қашау өнерінің аралас техникасында орындалған бұл сәндік панноның көркемдік негізін ою-өрнектік және сюжеттік элементтердің күрделі жүйесі құрайды. Шығарма көпқабатты пластикалық кеңістік ретінде ұйымдастырылып, онда көне түркі және сақ мәдениетіне тән архаикалық мотивтер авторлық тұрғыдан заманауи көркемдік интерпретацияға ие болған.Композиция симметрия қағидасына негізделіп, қасиетті белгі немесе мифологиялық бейне ретінде қабылданатын орталық сүйек элементінің төңірегінде өрбиді. Оның айналасына салт аттылар, қиял-ғажайып жануарлар және шартты антропоморфтық бейнелер орналасып, өзіндік көркемдік эпос қалыптастырады. Мұндай композициялық құрылым әрбір элементі біртұтас символдық жүйеге бағындырылған рәсімдік кеңістік әсерін туғызады.Қара түсті ағаш пен ашық түсті сүйектің контрастылығы сәндік әсерді күшейтіп қана қоймай, композицияның ішкі ырғақтық ұйымдасуын айқындайды. Ашық түсті сүйек элементтері композициялық акцент қызметін атқарып, көрермен назарын бағыттап, пластикалық шешімнің көпқабаттылығын тереңдете түседі.Ою-өрнектік құрылым қазақтың дәстүрлі сәндік өнеріне тән жұмсақ шиыршық тәрізді сызықтар мен толқынды ырғақтарға негізделген. Бөлшектердің нәзік нақышталуы мен бедерді өңдеудің күрделілігі автордың ағаш пен сүйекті көркем қашау техникасын жоғары деңгейде меңгергенін көрсетеді.Сүйектің негізгі композициялық материал ретінде қолданылуы бұл туындыны Орталық Азиядағы дәстүрлі сүйек қашау өнерімен байланыстырады. Алайда шығарманың жалпы көркемдік шешімі тарихи үлгіні дәлме-дәл қайта жасауға емес, заманауи көрме кеңістігіне арналған дербес өнер нысанын қалыптастыруға бағытталған. Автор көне архаикалық мотивтерді қазіргі сәндік пластика тіліне енгізіп, мифологиялық бейнелерді заманауи көркемдік ойдың ажырамас құрамдас бөлігіне айналдырады.