Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Табақ

Б. Майлин атындағы тарихи-өлкетану музейі (Қостанай облысы).

Дәстүрлі қазақ ағаш ыдыстарының тобына қой етін салуға арналған астау-табақтар да жатады. Табақ — тік немесе көлбеу жиекті, ернеуі кең және түбі тегіс келетін дөңгелек ыдыс. Кейде олар өте үлкен көлемде жасалған. Е.А. Масанов өзінің зерттеуінде тұтас бір қойдың еті сиып кететін табақтарды атап өткен (Масанов, 47-б.). Бұл ыдыстар көбінесе жону (токарлық) тәсілімен дайындалған; оның қолмен жасалу барысын Е.А. Масанов егжей-тегжейлі сипаттап жазған (Масанов, 48-б.). Сондықтан табақтың басты көркемдік құндылығы — оның диаметрі, ернеуінің кеңдігі мен тереңдігінің өзара үйлесімді пропорциясында. Табақ жасау үшін тек жақсы кептірілген және қайнатылған тұтас қайың немесе емен ағашы пайдаланылған. Табақтар көлеміне, атауына және атқаратын қызметіне қарай бірнеше түрге бөлінеді. Олар ғасырлар бойы қалыптасқан қонақ күту немесе отбасы мүшелеріне ас ұсыну дәстүрлеріне, сондай-ақ мал етінің мүшеленуіне сәйкес қолданылған. Бұл жоралғы халық арасында «табақ тарту» деп аталады.