Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Жүген

Жүген. Уздечка XIX в. Кожа, метал, цветное стекло, тиснение. Фонд Национального музея искусств Республики Казахстан им. А. Кастеева

Жүген

Бұйым ат әбзелдерінің функционалдық элементі болып табылатын жүгеннен тұрады және дамыған сәндік жүйемен ерекшеленеді. Құрылымы аттың басына кигізілетін қайыс белдіктер жүйесінен, маңдайлық бөліктен, сондай-ақ бекіту мен басқаруға арналған металл бөлшектерден құралған.

Негізін бедерлеу тәсілімен өңделген былғары қайыстар құрайды. Бұл әдіс беткі қабатта өрнекті фактура қалыптастырады. Жүгеннің маңдайлық және мұрындық бөліктеріне сәндік акцент ретінде металл жапсырмалар орнатылған.

Сәндік безендірудің негізгі ерекшелігі – түрлі түсті шыны қондырмаларды (көк, қызыл, сары түстер) пайдалану. Олар металл ұяларға бекітіліп, бұйымның құрылымдық сызықтарын айқындайтын сызықтық және фриздік композициялар түрінде орналастырылған.

Маңдайлық қайыстың төменгі бөлігіндегі салпыншақ элементтер пішінге қосымша қозғалыс әсерін береді. Олар созылыңқы пластиналар түрінде орындалып, қайталанатын қондырмалармен безендірілген. Бұл бөлшектер бұйымның көркемдік ырғақтылығын күшейтеді.

Композициялық тұрғыдан жүген симметрия қағидасына негізделген және негізгі назар ат басының орталық осіне бағытталған. Өрнектер мен сәндік элементтер біркелкі орналастырылып, тұтас әрі үйлесімді көркем бейне қалыптастырады.

Технологиялық жағынан бұйым былғары өңдеу (кесу, бедерлеу), металл бөлшектерді дайындау (құю, штамптау) және сәндік қондырмаларды орнату тәсілдерін біріктіреді.

Жүген көшпелі мәдениеттің тұрмыстық бұйымдары қатарына жатады. Мұнда ат әбзелдерінің функционалдық элементтері көркемдік тұрғыдан безендірілген өнер туындысы деңгейіне көтерілген. Бұйымның сәндік сипаты XIX ғасырдағы қазақ қоғамындағы әлеуметтік-эстетикалық түсініктерді және ат әбзелдерін әшекейлеу дәстүрлерін айқын көрсетеді.