Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

Дастархан. XII ғасыр. Отырар

XII ғ. «Ортағасырлық Отырар керамикасы» кітабынан. Алматы, 1991.

Ортағасырлық қыш дастархандар IX–XV ғасырларда Орталық Азия аумағында кең таралған керамикалық бұйымдардың ерекше түрі болып табылады. Олар тұрмыстық қызметпен қатар, мәдени-символдық мән де атқарған. Бұл контекстегі «дастархан» термині шартты түрде қолданылып, ірі қыш табақтар мен науаларды білдіреді. Мұндай бұйымдардың пайда болуы мен кең таралуы халық арасында қалыптасқан ортақ ас ішу дәстүрімен тығыз байланысты.Аталған бұйымдардың ою-өрнектік жүйесі мотивтердің тұрақтылығымен және шектеулі болса да әсерлі композициялық құрылымымен ерекшеленеді. Көбіне концентрлі шеңберлер, радиалды сызықтар мен белдеулер түріндегі геометриялық композициялар, сондай-ақ стильдендірілген өсімдік тектес өрнектер — розеткалар, гүл бейнелері және өзге де мотивтер кеңінен қолданылған. Өрнектердің басым бөлігі шикі саздың бетіне түсірілген. Кейбір үлгілерде игі тілек немесе діни мазмұндағы сөздер жазылған эпиграфикалық элементтер де кездеседі.