Кентавр, 2024 жыл. Қола. Алматы.
Даурен Досмағамбетов
Бұл шығармада кентаврдың классикалық мифологиялық бейнесі заманауи пластикалық шешім арқылы жаңаша интерпретацияланған. Антикалық сюжет жалпыланған көркемдік пішін мен авторлық символика тілі арқылы қайта пайымдалған. Қоланың қолданылуы суретшіге мүсіннің монументалдық сипатын материал бетінің нәзік фактуралық өңдеуімен үйлестіруге мүмкіндік беріп, композицияға ерекше көркемдік тереңдік береді.Мүсіндік тұлға кеңістікте орнықты тепе-теңдікпен құрылғанымен, адам мен жануар табиғатының күрделі өзара байланысы оның ішкі динамикасын сақтайды. Бейненің жоғарғы бөлігі тік бағытта жинақы шешіліп, ұзартылған пропорциялар мен шартты анатомиялық пішіндер арқылы ақыл-парасат пен рухани бастау көрініс табады. Ал төменгі бөлігі пластикалық жағынан анағұрлым серпінді әрі шиеленісті сипатқа ие болып, табиғаттың туа біткен қуаты мен инстинктивтік күшін бейнелейді. Осылайша композицияда саналы ой мен табиғи түйсік арасындағы қарама-қайшылыққа негізделген ішкі драматизм қалыптасады.Бейненің құрылымында бас бөлігіндегі элемент ерекше орын алады. Ол бір мезгілде айдарды, дулығаны және ғұрыптық белгіні еске түсіреді. Бұл пластикалық бөлшек силуэттің тік бағытын айқындап, жауынгерлік рәміздермен, қорғаныс пен күштің архетиптерімен байланысты ассоциациялар туғызады. Нәтижесінде ол шығарманың көркемдік жүйесіндегі маңызды мағыналық өзекке айналып, кейіпкердің қаһармандық әрі сакралдық сипатын күшейтеді.Мүсіннің беткі фактурасы тегіс және кедір-бұдыр бөліктердің кезектесуі арқылы ұйымдастырылған. Мүсіндеу мен модельдеу іздерінің сақталуы шығарманың жасалу үдерісін айқын сездіріп, оның авторлық қолтаңбасын көрсетеді. Жарық қола бетімен өзара әрекеттесе отырып, көлемдердің құрылымын айқындайды және силуэттің әсерлілігін күшейтеді. Соның нәтижесінде көрермен мүсінді әр қырынан қараған сайын оның пластикалық бейнесі жаңа қырынан ашылып отырады.Авторлық интерпретацияда кентавр бейнесі антикалық мифология шеңберінен шығып, әмбебап философиялық мәнге ие болады. Ол мәдениет пен инстинкттің, ақыл мен табиғи бастауның өзара бірлігін бейнелейтін адамның қосарлы табиғатының көркемдік метафорасы ретінде қабылданады.