Қазақстанның дәстүрлі және қазіргі заманғы өнері

Қазақстанның көркем мұрасына виртуалды саяхат

Бұл веб-галерея Қазақстанның бай көркемдік мұрасын және қазіргі өнердегі шығармашылық бағыттардың алуан түрлілігін таныстырады. Галереяда ұлттық дәстүрлерді жалғастыратын, сондай-ақ қазіргі заманғы өнер үдерістерін көрсететін туындылар ұсынылған.

Виртуалды көрмеге ұлттық бейнелерге, рәміздерге және мәдени сюжеттерге негізделген шығармалар енгізілген. Сонымен қатар мұнда Қазақстанның мәдени мұрасын заманауи көркемдік тәсілдер, жаңа бейнелеу құралдары мен технологиялар арқылы жаңаша түсіндіретін қазіргі суретшілердің еңбектері де қамтылған.

Ұсынылған шығармалар дәстүрлі өнер мен қазіргі өнердің өзара байланысын көрсетеді. Олар ұлттық дүниетанымды, мәдени бірегейлікті және халқымыздың рухани құндылықтарын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл материалдар арқылы тарихи-мәдени мұраның қазіргі көркемдік тәжірибеде қалай жалғасып, жаңа мазмұнмен дамып жатқанын көруге болады.

Веб-галерея Қазақстанның көркем мұрасын кеңінен насихаттауға бағытталған. Оның басты мақсаты — өнер туындыларын көпшілікке қолжетімді ету, сондай-ақ кең аудиторияның отандық мәдениет пен өнерге деген қызығушылығын арттыру.

«Басты дұға, 2025 ж. Кенеп, акрил. Суретшінің жеке мұрағатынан.»

Кабоке Оралбек

Картина «мекен сезімі» ұғымын көркемдік тұрғыдан бейнелеуімен ерекше қызығушылық тудырады. Шығарманың бүкіл кеңістігін маңдайында крест тәрізді белгісі бар құрбандыққа шалынатын қошқардың алып басы алып жатыр. Картинаның фоны қанның түсін еске түсіретін қанық қызыл реңкте берілген. Қошқар басының екі жағында қазақ және ағылшын тілдерінде жазылған дұға мәтіндері орналасқан.Қазақ халқының дәстүрінде құрбандыққа шалынатын қошқардың маңдайына крест тәрізді белгі салу рәсімі «бастың жолын ашу» деп аталады. Бұл ұғым мағыналық тұрғыдан «басты жақсылыққа, ырысқа бағыштау» дегенді білдіреді. Шығармадағы қошқар басы натуралистік сипатқа жақын бейнеленгенімен, оның пішіні белгілі бір деңгейде деформацияланған. Осы көркемдік тәсіл көрерменде мазасыздық пен қабылдамау сезімін туғызып, образдың драматизмін күшейтеді.Қанық қызыл фон мен оның үстіне жазылған дұғалар құрбандық шалу рәсімінің өмірді дәріптейтін мәні мен өлім актісі арасындағы қайшылықты айқындайды. Мұнда дұға мәтіндері мен қан түстес фон бір-біріне қарама-қарсы қойылып, күрделі семантикалық кеңістік қалыптастырады. Нәтижесінде шығарма құрбандық ұғымының екіжақты табиғатын – бір жағынан рухани тазару мен жақсылыққа ұмтылысты, екінші жағынан өлім мен құрбандықтың трагедиялық қырын – көркемдік тұрғыдан пайымдайды.Осылайша картина дәстүрлі ғұрыптардың мәдени және философиялық мағынасын қайта қарастырып, көрерменді құрбандық, сенім, өмір мен өлім арасындағы күрделі байланыстар туралы ойлануға жетелейді.