Сәукеле, 2024 жыл. Алюминий, мыс, хрусталь, аралас техника. Алматы.
Айжан Беккулова, Дулат Ашимов
Бұл шығарма – қазақтың дәстүрлі қалыңдық киімінің маңызды құрамдас бөлігі болып саналатын сәукеле бейнесін заманауи пластика тілі арқылы жаңаша пайымдаған кеңістіктік-декоративтік композиция. Мүсін алюминий, мыс және хрусталь материалдарын үйлестіре отырып, аралас техникада орындалған. Соның нәтижесінде индустриялық материалдардың қатаң сипаты нәзік сәндік өрнекпен үйлесіп, ерекше көркемдік тұтастық қалыптастырған.Композиция тік құрылым қағидатына негізделген. Сәукеленің созылыңқы көлемі шығарманың негізгі композициялық өзегіне айналып, оның айналасында сәндік өрнектер мен салпыншақ элементтер өрістейді. Төменгі бөлігінде орналасқан қозғалысты бөлшектер композицияға жеңілдік пен ішкі серпін береді. Осындай көркемдік шешім сәукелені тек ұлттық киімнің бөлшегі ретінде емес, дербес көркемдік нысан деңгейіне көтереді.Шығарманың пластикалық тілі тегіс металл беттері мен шілтер тәрізді ашық өрнекті безендіру элементтерінің үйлесіміне құрылған. Мыстан жасалған өрнектер пішін бойымен еркін, иілімді сызықтар арқылы дамып, өсімдік тектес ою-өрнектерді еске түсіреді. Геометриялық белдеулер мен хрусталь салпыншақтар композицияға ырғақ беріп, қазақтың дәстүрлі сәукеле әшекейлеу жүйесімен сабақтасады.Шығарманы қабылдауда жарық ерекше маңызды рөл атқарады. Жылтыратылған алюминий қоршаған кеңістікті шағылыстырып, пішіннің құбылмалы әсерін күшейтеді. Ал мыс композицияға жылылық пен материалдық салмақтылық береді. Хрусталь элементтер қосымша жарық акценттерін қалыптастырып, туындының сәндік әсерін тереңдете түседі.Авторлар сәукеле бейнесін ұлттық киімнің бір бөлігі ретінде ғана емес, мәдени жадының, өмірлік өтпелі кезеңнің және әйелдің әлеуметтік мәртебесінің символы ретінде қарастырады. Заманауи көркемдік интерпретацияда дәстүрлі пішін тарихи-мәдени мұра мен бүгінгі көркемдік тілдің сабақтастығын көрсететін әмбебап мағынаға ие болады.Жалпы алғанда, «Сәукеле» шығармасы Қазақстанның заманауи өнеріне тән сәндік-қолданбалы өнер дәстүрі мен contemporary пластикасының синтезін айқын көрсетеді. Мұнда этномәдени бейне концептуалдық көркемдік ойды жеткізудің негізгі өзегіне айналып, ұлттық мәдени мұраны қазіргі заманғы көркемдік ізденістермен ұштастырады.