Қазақ мәдениетінде бұл өрнек көбінесе түкті кілем композицияларында дербес элемент ретінде де, белгілі бір сюжеттік композицияның құрамдас бөлігі ретінде де қолданылады. Өрнекке атау берген заттың өзі — қармақ, ілмек — әлемдік мәдениетте бай символикаға ие. Оның мағынасы екіжақты болуы мүмкін: тарту, ұстау. Кей жағдайда ол тағдырды, кейде бұлжымас қажеттілікті білдіреді. Грек-рим дәстүрінде ілмек Дионис пен Приаптың атрибуты, ал мысыр дәстүрінде биліктің нышаны ретінде танылған.

Қазақтың сәндік-қолданбалы өнерінде бұл өрнек, сірә, бақ-берекені, ырыс пен бақытты «қармап алу» идеясын білдіретін нышан ретінде қабылданған.