Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары

«Шынжыра»

Өрнек көзге тұтас, үзілмейтін ою түрінде көрінеді, бұл оның атауына толық сәйкес келеді. Геометриялық тізбек түріндегі ең қарапайым бастапқы үлгілері неолит дәуірінің керамикасынан-ақ кездеседі. Қазақ мәдениетінде бұл өрнек көбіне түкті кілемдердің жиектерінде бейнеленеді. Тізбектің өзіндік мағынасы екіжақты: бір жағынан, ол бөліктердің біртұтас бүтінге бірігуін, өзара тәуелділікті білдіреді. Сонымен қатар тізбек Аспан мен Жерді жалғайтын баспалдақты, Ғаламды, ерлі-зайыптылық байланысты, қарым-қатынасты, тұрақты әрі берік бірлікті де меңзеуі мүмкін. Болжам бойынша, бұл өрнектің дәстүрлі мәдениеттегі қолданысы ізгі тілек мәніне ие, яғни бірлікте өмір сүруді аңғартатын графикалық тілек мәтіні болып табылады.

Encyclopedia More Item

ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.

Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.

Алматы: КазНИИК, 2023.