Қару-жарақ өздерінің тікелей қызметінен бөлек, дәстүрлі мәдениетте құдайлық, аспаннан келген деп қабылданып, биліктің белгісі мен символы ретінде қарастырылған. Ерекше мәдени мәртебеге садақ, қылыш, қанжар, пышақ, найза, қамшы және басқа да қарулар ие болған. Қазақтың дәстүрлі қару-жарағын зерттеуші К. Ахметжанов [16] қазақ фольклорында қаруға қатысты дуалау, магиялық сөздер қолдану сюжеттері кездесетінін атап өтеді. Қаруды дуалау кезінде, әдетте, әрбір қару түрінің өзіне тән киелі қамқоршыларының есімдері аталған, қазақ түсінігінде әрбір батыр қаруының осындай қорғаушысы болған [16, 188-б.]. Сонымен қатар қару-жарақ қазақ қалыңдығының жасауына да енгізілген.

Садақ пен жебенің семантикасы билік қатынастарының формуласын бейнелейді: садақ – билікті, ал жебе – бағыныштылықты білдірген. Рулық үлкендер тарапынан жас жауынгерге садақ пен жебе сыйлау инициация рәсімінің шарықтау шегі болған (қазақ эпосы «Ер Тарғын»). Түркі халықтарында садақтың кішірейтілген үлгісі бесікке ілінетін бала тұмары ретінде қызмет атқарған: садақ жаңа туған ұл балаға болашақта күш пен батырлық дарытады деп сенілген. Садаққа жанды зат ретінде қарау «Қобыланды батыр» эпосында да көрініс табады, онда батыр шешуші шайқас алдында садағына сынбауын, өзін алдамауын өтінеді.

Қылыш – иесінің әлеуметтік мәртебесін көрсететін статус қаруы. Қылыш қазақ хандарын таққа отырғызу рәсімінде де қолданылған: ақ киізге көтерілгеннен кейін жаңа ханды қылышпен белін буған, бұл хандық мәртебенің белгісі болған.

Қанжар сақ дәуірінен бастап текті жауынгердің белгісі ретінде танылып, әртүрлі рәсімдерде, соның ішінде жерлеу-жерлеу салттарында қолданылған. Қазақстан аумағындағы сақ кезеңіне жататын кейбір қанжар үлгілерінің әшекейінде жыртқыш құс немесе қыран грифон бейнелері кездесіп, олар қарудың қасиеті мен қызметін қайталап бейнелеген [17, 106-б.].

Найзаның «марқұмның баламасы» ретінде қолданылуы «найза сындыру» атты рәсімде көрінеді. Ас берілгеннен кейін бір жылдан соң найза әдейі сындырылған. XIX ғасырға дейін қазақтарда марқұммен бірге оның жеке қаруын жерлеу дәстүрі болған, бұл дәстүр сақ дәуірінен бастау алып, ғұндар мен түркілерде де жалғасқан.

Қазақ мәдениетінде қамшы да ерекше мәртебеге ие болған, ол жын-шайтаннан қорғайтын тұмар қызметін атқарған. Дәстүрлі қоғамда келіссөздердің сипаты қамшының ұсталуы арқылы анықталған: егер қамшы салбырап тұрса, қонақтың ниеті жаман деп түсінілген, ал егер ораулы болса – бейбіт мақсатпен келгенін білдірген. Қамшыны босану рәсімдерінде және бақсылардың жораларында да қолданған.