Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары
Таңба
Ғалымдар түркі таңбаларын «идентификация белгілері» деп атайды. Бастапқыда олар меншік иелігін білдіретін құқықтық белгілер қызметін атқарған, яғни малдың, жылжымалы және жылжымайтын мүліктің, соның ішінде құдықтардың, құрылыстардың және тағы басқалардың кімге тиесілі екенін көрсеткен. Кейінірек ғалымдардың пікірінше [9], таңбалар үстемдік пен бағыну қатынастарының маркері қызметін де атқарып, билік нышандарының ерекше санатына енген. Археолог А.Е. Рогожинскийдің пайымдауынша, таңба — әрбір адамның белгілі бір қауымның мүшесі ретіндегі бірегейлігінің символы, ал оны замандастарына танытудың басты арналары жартас суреттері, түрлі артефактілер, тіпті ежелгі көшпелілердің теңгелері болған. Қазақ таңбаларының бүгінге жеткен, өзі де толық емес графикалық қоры әлі де жеткілікті деңгейде зерттелмеген. Бейнелік тұрғыдан қазақ таңбалары шеңбер, айқыш, бұрыш және тағы сол сияқты ең қарапайым пішіндер түрінде кездесетін абстрактілі графикалық белгілер болып табылады. Оларды, соның ішінде семантикасын да мұқият зерттеу — болашақтың ісі.
ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.
Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.
Алматы: КазНИИК, 2023.