Есім — түркі-моңғол мәдениетіндегі биліктің ең маңызды символдарының бірі. Бұған Шыңғыс ханның есім-титулы айқын мысал бола алады. Н.Ж. Мыңбаевтың пікірінше, бұл атау екі құрамдас бөліктен тұрады: шың — «қол жетпес биіктік» және қас — «шынайы, қатал», яғни Шың+қас+хан — «шынайы», «ең биік», «қаһарлы хан» деген мағынаны білдіреді [2]. Семиотика тұрғысынан алғанда, жалқы есім — белгілі бір мәнге ие таңба [3, 115-б.]. Есім дискурстық ақпараттың жасырын мазмұнын «сақтайды», гипертаңба болып табылады және миф ретінде түсіндірілуі мүмкін.

А.В. Суперанскаяның пікірінше [4], түркі-моңғол ортасында дәстүр бойынша ұл балаларға қас жауларының есімін берген. Мұндағы мақсат — өлтірілген дұшпанның күші мен айбыны сол балаға дариды деген түсінік. Л.Н. Гумилевтің айтуынша, «түркілер еуропалықтар сияқты туғаннан өлгенге дейін бір ғана есіммен жүрмеген. Түркінің есімі әрдайым оның қоғамдағы орнын көрсетіп отырған. Бала кезінде оның лақап аты болған, бозбала шағында — шені, ер жеткенде — титулы, ал егер хан болса, онда титулы үлестік-сатылық жүйеге сәйкес өзгеріп отырған» [5, 90-б.].

Мұны көптеген жазба ескерткіштер де дәлелдейді. Оларда көбіне «ер атым…» деген өзін таныстыру сөздері кездеседі. Мұндай тіркестер көне түркі қоғамындағы ер адамның — отбасының, тайпаның, қағанаттың, Отанның қорғаушысы ретіндегі жоғары әлеуметтік мәртебесін білдірген. Жігітке ер, яғни жауынгер деген құрметті атақ инициация рәсімінен өткеннен кейін ғана берілген. Ол үшін аңшылықта немесе соғыста ерлік көрсетуі қажет болған.

Бұл дәстүр қазақтарда да көрініс тапқан. Мысалы, Сабалақ — жасөспірім кездегі аты, Әбілмансұр — өз есімі, Абылай хан — есім-титулы. Соңғы атақ Әбілмансұрға ресми түрде хан болып жарияланғаннан кейін берілген. Оған дейін ол жекпе-жекте жоңғар батыры Шарышты жеңген болатын.

Есім-таңбаның айрықша көрінісі Хақназар ханның тұлғасынан да байқалады. Халық оны Алаша хан деп атаған. Белгілі қазақстандық тарихшы И.В. Ерофееваның зерттеулері оның, шамасы, ала жолақты шапан киюді сәнге енгізген алғашқы қазақ хандарының бірі болғанын көрсетеді. Мұндай шапандар патшайы деп аталатын, түрлі-түсті жібек матадан тігілген. «Ала жолақты шапан, әрине, қолдан дайындалған. Бұлар бірен-саран ғана жасалатын, тек Бұхара хандарына, олардың маңындағы адамдарға, шенеуніктерге және шетелдік құрметті қонақтарға ғана қолжетімді болған» [6]. Осыдан келіп Алаша хан деген өзіндік есім-титул қалыптасқан.

Хақназар ханның қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы тарихи рөлін асыра бағалау мүмкін емес. Ол Қазақ хандығының шекарасын кеңейтуге және әртүрлі тайпаларды біртұтас халыққа біріктіруге зор үлес қосты. Бәлкім, сондықтан кейіннен «алаша» термині қазақтардың синонимі әрі жауынгерлік ұраны ретінде қолданыла бастаған, ал Алаша ханның өзі қазақтардың мифологизацияланған арғы атасы ретінде танылған.