Кеңістікті «оң» және «сол» деп құрылымдаудың космогониялық универсумы түркілердің киіз үйінен айқын көрініс тапқан. Қазақтар оң жақты «оң жақ» деп атайды, киіз үйде ол ерлер жағы болып саналады және киелі мәнге ие. Мұны қазақтың ғұрыптық-ритуалдық әрі әдептік-нормативтік мәдениетінің «логикасы» да растайды. Мысалы, келін күйеуінің үйіне алғаш кіргенде, әуелі оң жаққа өтеді. Босағаны да тек оң аяқпен аттайды. Бала осы жақта дүниеге келген, сондай-ақ марқұмды жуындыру мен арулау да осы тұста жүзеге асырылған. Қазақ мәдениетіндегі оң жақтың айрықша мәні «айы оңынан туды» деген фразеологизмнен де көрінеді. Оның тура мағынасы — «айы оң жағынан туды», ал ауыспалы мағынасы — «мақсатына жетті», «жолы болды» және т.б. Осы тіркес бата түрінде де айтылады: «Айың оңынан тусын!»

Сондай-ақ «оң жақтың қызығын көрді» деген тіркес бар. Әдетте мұны өмірден өткен, жақсы ғұмыр кешкен әйел туралы айтады. Оң жақтың ерекше маңызын мойындау әлемнің көптеген мәдениеттеріне тән: ол жақсылықтың, әділеттің белгісі болса, сол жақ көбіне жағымсыздықпен, әйелдік бастауымен байланыстырылған. Мысалы, славян мәдениетінде адамның оң жағында оны қорғаушы періште, ал сол жағында азғырушы жын тұрады деп есептеледі. Белорустарда еске алу дастарханына да былайша отырған: әйелдер — сол жаққа, ерлер — оң жаққа, мұнда бағдар ретінде есік алынған.

Киіз үйдің оң жағында ерлерге тән заттар мен бұйымдар орналасқан: аңшылық құралдары, ер-тұрман, жүген және ер адамның тіршілігіне қатысты басқа да керек-жарақтар. Бұл атрибуттардың көпшілігі тұмарлық, қорғаушы қызмет те атқарған. Мысалы, пышақты нәрестенің бесігіне қойған, қамшы бақсылардың жораларында белсенді қолданылған, ал ат әбзелдерін ешқашан бөтен адамға бермеген. Киіз үйдің әйелдер жағы — сол жақ, күнделікті өмірде ер адамдар ол бөлікке өтпеген. Бұл тұста ыдыс-аяқ, кебеже, асүйлік және тұрмыстық бұйымдар орналасқан.