Қазақ мәдениетіндегі «көк» — аса маңызды символдық ұғымдардың бірі. Бұл сөз бір мезгілде көк, көгілдір және жасыл, яғни ашық жасыл реңктерді де білдіре алады. Ең алдымен көк және көгілдір түс мәңгі аспанмен, мәңгілік өмірмен, бейбітшілікпен және жан тыныштығымен байланыстырылған. Түркі-моңғол халықтарының дүниетанымында Аспан мен Көк ұғымдары өзара мағыналас болып келеді, ал Көк Тәңір ең жоғарғы құдайлық күш ретінде қабылданған. Көк, көгілдір түс қасқыр атауларында да көрініс табады: «көксерек» — арлан, «көкжал» — әбден ысылған, қайсар қасқыр.

Қазақтың қабір үстіне орнатылатын дәстүрлі құрылысының атауы «көк тас» деп аталады. Бұл атау оны Аспанмен, Мәңгілік Көкпен, яғни аруақтар мекенімен байланыстырады. Сонымен бірге көк, көгілдір түс судың да нышаны болып саналады, ал су өз кезегінде қайта жаңғырудың белгісі ретінде ұғынылады.

Жалпы алғанда, қазақтар «көк» сөзімен «көктен берілген», «аспаннан дарыған» нәрселерді атаған. Ал жасыл түс табиғаттың оянуымен, жаңа өмірдің басталуымен байланыстырылады. Осыдан «көкмайса» — жас шөп, «көк шөп» — жасыл шөп деген ұғымдар туындайды. Демек, бұл түс өмір, жаңару, көктем ұғымдарымен сабақтас: «көктеу» — көктемгі жайылым, «көктем» — көктем мезгілі, «көсегесі көгеру» — бақытқа, молшылыққа жету.

Түстердің үйлесімінде көк не көгілдір мен сары түстің қосындысы да символдық мәнге ие. Ол Аспан мен Жердің, яғни Тәңір мен Ұмайдың одағын білдіреді. Түркілер мен моңғолдар оларды бір-біріне қарама-қарсы жатқан қос бастау деп түсініп, сол екеуінің бірлігінен жер бетіндегі тіршілік тараған деп есептеген.

«Көк» сөзі кей жағдайда жағымсыз мағынада да жұмсалуы мүмкін, яғни белгілі бір қасиетті күшейтіп айту үшін қолданылады: «көк жалқау» — нағыз жалқау, «көк мылжың» — мылжың, көп сөйлейтін адам.

Түркі тілдерінде «йашыл» деген ұғым да болған, ол қазақ тіліндегі «жасыл» сөзіне айналған. Жасыл түс өсу, көбею, өсіп-өркендеу мағыналарын білдіреді. Түркі мәдениетінде ол исламдағы жұмақ бақтарының, жастықтың және молшылықтың нышаны саналады. Көгілдір мен жасыл түстер кесте өнерінде, киім әшекейінде және тоқылған бұйымдарда жиі қолданылады. Жалпы қазақтар жастық шақты жасыл және қызыл түстермен байланыстырған, сондықтан бұл реңктер жастардың киімінде көбірек кездескен.

Көк және көгілдір түс әлемдік мәдениетте де маңызды орын алады. Еуропада ол адалдық пен тылсымдықтың белгісі болса, француз тіліндегі «көк қан» тіркесі ақсүйектерге қатысты айтылады. Ертеректе поляктарда болашақ қалыңдықтың үйін көк түске бояу дәстүрі болған. Көк түс туарегтердің және Сахара өңірінің кейбір халықтарының киімінде көрінетін сакралды түс ретінде де танылған. Қытай өнерінде көк жүз көбіне рухтар мен елестерге тән белгі болып есептелген.