Қысқаша энциклопедия Қазақ мәдениетінің белгілері мен нышандары

Қызғалдақ

1 сурет.

Қызғалдақ атауының өзі көктемде гүлдеп, даланы ашық бояуларға бөлейтін осы гүлдің әйел бастауымен, дәлірек айтқанда, қыздармен байланысты екенін аңғартады: қыз — бойжеткен, қыз бала. Қызғалдақ орынды түрде әйел сұлулығының көпқырлы символы деп аталады, ал оның бейнелері мұсылман мешіттерінің мұнаралары, мешіттер мен құлпытастар өрнегінде жиі кездеседі. Бұл гүл Осман империясының эмблемасына айналып, сарайлар безендіруінде, керамикада және тұтастай алғанда Түркияның дәстүрлі бейнелеу өнерінде кең қолданылған.

Ертеде құлпытастардағы қызғалдақ бейнесі өмірдің өткіншілігін білдіреді деп түсінілген. Қазақтар қызғалдақты ешқашан жұлмаған әрі бір-біріне сыйламаған. Алайда ол дәстүрлі қазақ кесте өнеріндегі ең сүйікті ою-өрнек мотивтерінің бірі болып саналады.

Encyclopedia More Item

ШайгОзова Ж.Н., Наурзбаева А. Б.

Краткая энциклопедия знаков и символов казахской культуры.

Алматы: КазНИИК, 2023.